Παρασκευή 3 Ιουλίου 2026

Πώς στο καλό τα κάναμε έτσι;

 



Ετοιμαζόμουν να κάτσω να γράψω λίγα λόγια σχετικά με ένα βιβλίο που προ ολίγου τελείωσα. Βλέπω όμως μια ανάρτηση στο φέισμπουκ σχετικά με την Τετάρτη Ιουλίου που μόλις ξημέρωσε και είναι η επέτειος της διακήρυξης της ανεξαρτησίας των Ηνωμένων Πολιτειών Αμερικής. Δε γίνεται να μη σταθώ. 


Η διακήρυξη αυτή ξεκινά ως εξής: Όλοι οι άνθρωποι γεννιούνται ίσοι, προικισμένοι από τον Πλάστη τους με ορισμένα αναφαίρετα δικαιώματα, ανάμεσα στα οποία είναι: η ζωή, η ελευθερία και η επιδίωξη της ευτυχίας. Είναι πραγματικά αστείο το γεγονός ότι από την αρχή το κείμενο είναι γεμάτο ψέματα ή αντιφάσεις για να χρησιμοποιήσουμε ήπια γλώσσα, μη μας πουν και τοξικούς. Όλοι οι ηγέτες της Αμερικανικής Επανάστασης ήταν κτηματίες και αφέντες σκλάβων. Οι σκλάβοι αυτοί ήταν απόγονοι των δυστυχισμένων Αφρικανών που επέζησαν από το μαρτύριο του ταξιδιού από τη Δυτική Αφρική προς τις νεοκατακτημένες χώρες. Αυτοί λοιπόν οι άνθρωποι που δούλευαν στα κτήματα του Τζορτζ Ουάσινγκτον, ενώ εκείνος και οι υπόλοιποι αγωνίζονταν για τα ιδανικά της ελευθερίας, άραγε ήταν εξαιρέσεις; Ή απλά δεν λογίζονταν ως άνθρωποι; Νομίζω την απάντηση την ξέρουμε όλοι και όλες. Για τη γενοκτονία των Ιθαγενών Αμερικανών που κάποτε εσφαλμένα λέγαμε Ινδιάνους, τι να πει κανείς. Αυτή τη δικαιολόγησαν με το ιδεολόγημα του Πρόδηλου Πεπρωμένου (Manifest Destiny). Σύμφωνα με αυτό το ιδεολόγημα η Θεία Χάρις είχε ορίσει ως πεπρωμένο του έθνους των ΗΠΑ να καταλάβουν όλη τη γη που απλωνόταν από την Ανατολική Ακτή μέχρι τις ακτές του Ειρηνικού. Κάτι σαν τη Γη Χαναάν ένα πράγμα. Γενικά οι Προτεστάντες τείνουν να παίρνουν τοις μετρητοίς τα όσα γράφονται στην Παλαιά Διαθήκη, ιδίως τα πρώτα πέντε βιβλία. Έτσι εξηγείται το μεγάλο ποσοστό ανθρώπων που πιστεύουν ότι όντως ο κόσμος δημιουργήθηκε σε επτά ημέρες.


Σαφώς, στις ΗΠΑ δημιουργήθηκε σπουδαία λογοτεχνία, σπουδαίο σινεμά και σπουδαίες μουσικές. Το ζήτημα, εντούτοις, παραμένει ότι σε ό,τι αφορά στις μουσικές, δημιουργήθηκαν από την οικειοποίηση μουσικών των Αφροαμερικανών κατά βάση. Αυτό ισχύει για τη τζαζ, τα μπλουζ, το ροκ'ν'ρολ, τη ντίσκο, τη ραπ, ακόμα και την τέκνο. Επίσης, στους άλλους πολιτιστικούς χώρους τα σπουδαία και σημαντικά πράγματα έγιναν από ανθρώπους που αμφισβήτησαν το λεγόμενο Αμερικανικό Όνειρο. Το αμφισβήτησαν, επειδή ακριβώς είδαν τα εκατομμύρια ανθρώπινα ναυάγια που δημιουργήθηκαν κυνηγώντας το. Το στενάχωρο είναι ότι οι νέες γενιές δεν διαβάζουν, με αποτέλεσμα να αγνοούν ό,τι έχει προηγηθεί, επιδιδόμενες στο κυνήγι του εύκολου πλουτισμού, τυφλωμένα από την απατηλό λάμψη του διαδικτύου (που υποτίθεται ότι θα ήταν το βασίλειο της ελευθερίας, ενώ στην πραγματικότητα είναι το βασίλειο της μοναξιάς όπως είχε προφητέψει ο Ουμπέρτο Εκο) . Νομίζουν πως αν δουλέψουν επίμονα και σταθερά και με πίστη στον εαυτό τους, θα γίνουν αναπόφευκτα επιτυχημένοι επιχειρηματίες, λαμπεροί κοκ. Το χειρότερο είναι ότι έχουν πειστεί ότι "δεν υπάρχει εναλλακτική" και ότι ο ατομικισμός είναι η υπέρτατη αξία και - το πιο τραγικό - αν αποτύχουν, είναι δική τους ευθύνη. Κανέναν δεν πρέπει να κατηγορούν παρά μονάχα τον εαυτό τους. Το σύστημα είναι σάπιο, τι να κάνουμε, έτσι είναι το παιχνίδι, ας προετοιμαζόσουν καλύτερα. 


Οι ΗΠΑ φαίνονται να κυριαρχούν πολιτισμικά έχοντας επιβάλλει τον νεοφιλελευθερισμό παντού. Ειδικά με τη βιομηχανία του θεάματος, κυριαρχούν αναμφισβήτητα. Αν μιλήσεις για τα ταξική διαστρωμάτωση - ούτε καν για ταξική πάλη - θα σε ταυτίσουν με τη Βόρεια Κορέα. Σαφώς έχει η αριστερά τεράστιες ευθύνες με τα εγκλήματα του σταλινισμού κατά το μεγαλύτερο ποσοστό και το χάος και τον τρόμο της Πολιτιστικής Επανάστασης. Ωστόσο, το να λες ότι όλα αυτά ήταν προδιαγεγραμμένα να συμβούν δεν στηρίζεται, καθώς αποκλείει κάτι τέτοιο a priori το πλήθος πολλών και διαφορετικών ενδεχόμενων. Θυμάμαι το σύνθημα Ένας Άλλος Κόσμος Είναι Εφικτός. Ουτοπία; Αν δεν υπήρχαν οι ουτοπίες, ακόμα θα ζούσαμε πάνω στα κλαδιά δέντρων και θα τρεφόμασταν με καρπούς και ώμο κρέας. Τελικά, να που τελικά έγραψα και για το βιβλίο για το οποίο έλεγα στην αρχή. Έχει τίτλο Η ακύρωση του μέλλοντος, είναι άρθρα του Βρετανού ακαδημαϊκού, πολιτισμικού κριτικού και στοχαστή Μαρκ Φίσερ, επιλεγμένα και μεταφρασμένα από τον Αλέξανδρο Παπαγεωργίου (ψάξτε τον ως Αλεκσάντερ Πλατς) και κυκλοφόρησε πέρυσι από τους Αντίποδες. Αν σας αρέσει ο δοκιμιακός λόγος, η σύγχρονη λαϊκή κουλτούρα και η πολιτική θεωρία, βρείτε το χθες. Όσο για τις ΗΠΑ, όπως λέγανε και οι Blood Sweat and Tears: "What goes up, must come down" δηλαδή ότι ανεβαίνει, θα πέσει.


ο Τοποτηρητής

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου