Αποφθέγματα του Μπαλτάσαρ Γκραθιάν

 

Ο Μπαλτάσαρ Γκραθιάν υ Μοράλες (Baltasar Gracián y Morales, Belmonte de Gracián, 8 Ιανουαρίου 1601 - Σαραγόσα, 6 Δεκεμβρίου 1658) ήταν Ιησουίτης μοναχός που υπήρξε επίσης σατιρικός συγγραφέας και γνωμικογράφος. Από τις δεσπόζουσες φυσιογνωμίες της Ισπανικής χρυσής εποχής. Επηρέασε τον Λα Ροσφουκώ, τον Βολταίρο, τον Νίτσε, τον Μπόρχες, τον Σοπενχάουερ.

Το αριστούργημά του θεωρείται το μυθιστόρημα El Criticon (1657) ενώ οι περισσότεροι αφορισμοί του προέρχονται από το Oráculo manual y arte de prudencia (1647).

Οι αφορισμοί του θυμίζουν τον Μακιαβέλι αλλά είναι πολύ πιο ρεαλιστικοί και χρήσιμοι (θα μπορούσε να θεωρηθεί ο πρώτος συγγραφέας αυτοβοήθειας). Στη ζωή του υπήρξε χολερικός, μελαγχολικός και μάλλον αποτυχημένος, αφού είχε κατηγορηθεί και διωχθεί για τα γραπτά του.

Δεν υπάρχει μεγαλύτερη βλακεία από το να τα παίρνεις όλα κατάκαρδα.

Κανείς δεν είναι ικανοποιημένος από την τύχη του, ακόμα κι αν είναι η καλύτερη. Και κανείς δεν είναι δυσαρεστημένος απ’ το μυαλό του, ακόμα κι αν είναι το χειρότερο.

Ποτέ μην συγκρούεσαι με κάποιον που δεν έχει τίποτα να χάσει.

Πρέπει να βλέπεις και ν’ ακούς, αλλά να ξέρεις να σωπαίνεις.

Να δείχνεις καλοδιάθετος. Μια στάλα ευδιαθεσίας δίνει γεύση σε όλα.

Η καλύτερη εκδίκηση είναι η λήθη. Να πνίγεις έναν εχθρό στη σκόνη της μηδαμινότητάς του.

Την εύκολη δουλειά να την καταπιάνεσαι σαν δύσκολη, αλλά τη δύσκολη σαν εύκολη. Στην πρώτη περίπτωση, για να μη γίνει η σιγουριά προχειρότητα, στη δεύτερη περίπτωση, για να μη γίνει η αβεβαιότητα διστακτικότητα.

Η ακαμψία πρέπει να υπάρχει στη θέληση και όχι στην κρίση.

Μη χαρίζεις προκαταβολικά κάτι που θα χρειαστεί να δώσεις αργότερα σαν έπαθλο.

Περισσότερα καταφέρνει μια μετριότητα με επιμέλεια παρά μια διάνοια χωρίς επιμέλεια.

Το παιχνίδι με ανοιχτά χαρτιά ούτε αποδίδει ούτε έχει γούστο. Μιμήσου τον Θεό που μας κρατάει σε εγρήγορση και αβεβαιότητα.

Οι πράξεις είναι οι καρποί των σκέψεων. Από καλές σκέψεις γεννιούνται καλές πράξεις.

Ο σοφός εκτιμά την αξία όλων των ανθρώπων, επειδή στον καθένα βλέπει κάτι καλό.

Ο διορατικός προτιμάει να τον έχουν ανάγκη παρά να τον ευγνωμονούν.

Ελπίδα είναι ο μεγάλος πλαστογράφος της αλήθειας.

Ο σοφός μετράει τη ζωή του σαν άνθρωπος που πρέπει να ζήσει πολύ, σε λίγο χρονικό διάστημα.

Είναι πολύ σημαντική ικανότητα να μπορείς να κρύβεις τα ελαττώματά σου και να τα μετατρέπεις σε προτερήματα. Ο Καίσαρας έκρυβε τη φαλάκρα του κάτω από το δάφνινο στεφάνι.

Να ξέρεις να δείχνεις τα δόντια σου, όταν χρειάζεται.

Η ζωή είναι ένας πόλεμος εναντίον της κακίας των άλλων.

Η τύχη σπάνια συνοδεύει κάποιον μέχρι την έξοδο.

Να αποφεύγεις να νικήσεις το αφεντικό σου.

Το μόνο που μας ανήκει πραγματικά είναι ο χρόνος. Ακόμη κι εκείνος που δεν έχει τίποτα, αυτό το είχε.

Ευφυΐα χωρίς σύνεση είναι διπλή τρέλα.

Κανένας δεν κοιτάζει τον ήλιο όταν λάμπει. Όλοι τον κοιτούν όταν βρίσκεται σε έκλειψη.