Αποφθέγματα του Λουκρητίου

 

Ο Τίτος Λουκρήτιος Κάρος (λατινικά: Titus Lucretius Carus, 94 π.Χ. - 15 Οκτωβρίου 55 π.Χ.) ήταν Ρωμαίος ποιητής και φιλόσοφος. Το μόνο γνωστό του έργο είναι το εκτενές φιλοσοφικό ποίημα De rerum natura ("Περί της φύσεως των πραγμάτων"), 7.415 στίχων με επικούρεια θεματολογία. Ο στόχος του έργου ήταν να απαλλάξει το νου των ανθρώπων από την προκατάληψη και το φόβο του θανάτου. Για να το πετύχει αυτό αναπτύσσει διεξοδικά τις θέσεις του Επίκουρου, τον οποίον και αποθεώνει. Ο Λουκρήτιος εκφράζει σε προσεγμένα κλασικά λατινικά τις επικούρειες απόψεις του για τη μεταφυσική, την υλιστική ατομική θεωρία και, γενικότερα, την υπεροχή των φυσικών φαινομένων ως κεντρικής ερμηνείας της λειτουργίας του κόσμου. Ο Λουκρήτιος αντιπαθούσε και έβλεπε ως αβάσιμη τη δεισιδαιμονία καθώς δεν πίστευε ότι το Σύμπαν κυβερνάται από θεϊκές παρεμβάσεις ή υπερφυσικές δυνάμεις, όπως θεωρούσε η πλειονότητα των ανθρώπων του καιρού του.

Όπου είναι ο θάνατος, εγώ δεν είμαι. Όπου είμαι εγώ, ο θάνατος δεν είναι. Γιατί ν’ ανησυχώ;

Οι άνθρωποι ευχαριστιούνται να ποδοπατούν αυτό που κάποτε τους προκαλούσε φόβο.

Το μυαλό αναπτύσσεται με το σώμα, και μαζί μ’ αυτό εκφυλίζεται.

Παρατείνοντας τη ζωή δεν αφαιρούμε ούτε ένα ιώτα από τη διάρκεια του θανάτου.

Ο φόβος είναι η μητέρα όλων των θεών.

Αυτό που για κάποιον είναι τροφή, για κάποιον άλλο μπορεί να είναι δηλητήριο.

Είναι μεγάλος πλούτος για μια ψυχή να ζει με λιτότητα και γεμάτη ικανοποίηση.

Κάθε πράγμα είναι φτιαγμένο από κάποιο άλλο, και η φύση δεν επιτρέπει καμιά νέα δημιουργία παρά μόνο με τίμημα τον θάνατο.

Ο Επίκουρος, του οποίου η ιδιοφυΐα ξεπέρασε όλη την ανθρωπότητα, έσβησε το φως των άλλων, όπως ο ανατέλλων ήλιος σβήνει το φως των αστεριών.

Όλοι προερχόμαστε από ένα ουράνιο σπέρμα.

Τις πρώτες αρχές των πραγμάτων δεν μπορεί να τις αντιληφθεί το μάτι.

Η ζωή είναι μια μακρόσυρτη μάχη μέσα στο σκοτάδι.

Ο μεγαλύτερος πλούτος είναι να ζεις ικανοποιημένος με λίγα, γιατί ποτέ δεν υπάρχει έλλειψη εκεί όπου το μυαλό είναι ικανοποιημένο.

Ευχάριστο να αγναντεύεις την αγριεμένη θάλασσα [απ’ τη στεριά].

Σε πόσα δεινά έχει οδηγήσει η θρησκεία…