Αλήθεια ποιος είναι ο σπουδαιότερος Έλληνας πεζογράφος; Προφανώς, αυτό το θέμα σηκώνει πολλή συζήτηση, με την υποκειμενική καθενός και καθεμιάς προτίμηση να παίζει καθοριστικό ρόλο πάνω στην εκάστοτε επιλογή. Η δική μου επιλογή είναι ο Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης, με επιλαχόντα τον Γεώργιο Βιζυηνό. Σημειωτέο ότι και οι δύο έγραφαν σε καθαρεύουσα ελληνική γλώσσα. Επίσης, αμφότεροι διακρίθηκαν στη συγγραφή διηγημάτων. Εξάλλου, δεν είναι λίγοι εκείνοι που επισημαίνουν την απουσία όχι αξιόλογου αλλά πραγματικά σπουδαίου ελληνικού μυθιστορήματος. Προσωπικά, δεν δικαιούμαι, ίσως, να έχω άποψη, διότι από ελληνικά μυθιστορήματα έχω διαβάσει κάμποσα, αλλά, δυστυχώς, απέχω πάρα πολύ από το να διαθέτω επαρκή εικόνα του συνόλου του Ελληνικού Λογοτεχνικού Κανόνα. Το μόνο που μπορώ να καταθέσω στην σχετική συζήτηση, είναι ότι η γλώσσα τόσο του Στρατή Μυριβήλη όσο και του Νίκου Καζαντζάκη με απωθούν. Δεν είμαι κολλημένος με την αρχαϊζουσα και σε καμία περίπτωση δεν αποστρέφομαι τη λαϊκότητα. Απλά, για το δικό μου αισθητήριο, ο γραπτός λόγος των δυο προαναφερθέντων συγγραφέων, είναι τραχύς και ακαλαίσθητος.
Πρόσφατα, σχετικά, ανακάλυψα τον Μάριο Χάκκα και τον Γιώργο Ιωάννου. Αναρωτιέμαι, γιατί δεν μας μίλαγε κανείς παλιά για τους δύο αυτούς διηγηματογράφους; Αμφότεροι, στις ιστορίες τους σκιαγραφούν ανθρωπότυπους της ελληνικής κοινωνίας μεταπολεμικά και μέχρι τη Μεταπολίτευση (χονδρικά). Στις ιστορίες τους βλέπουμε το μετεμφυλιακό κράτος, την Αθήνα της αντιπαροχής, την μαζική συρροή ανθρώπων στα μεγάλα αστικά κέντρα και, αντίστοιχα, την ερήμωση της επαρχίας. Εδώ, να προστεθεί στην παρέα και ο Δημήτρης Χατζής, ο αδιαφιλονίκητος σπουδαιότερος συγγραφέας της Ηπείρου με τη συγκλονιστική συλλογή διηγημάτων "Το Τέλος της Μικρής μας Πόλης".
Σχετικά με την γενιά των Ελλήνων συγγραφέων από τα 1980 και μετά δεν έχω γερή άποψη. Μόνο να επισημάνω πως σαν αίσθηση μού βγάζουν μια επιδερμικότητα, μια δοκησισοφία και μια απουσία λογοτεχνικότητας. Για τους πιο καινούργιους, η επιδερμικότητα μοιάζει κανόνας, ενώ διακρίνω μια εμμονή σε έντονο name dropping, δηλαδή πολλαπλή και κατ' εξακολούθηση αναφορά ονομάτων καλλιτεχνών, τραγουδιών, ταινιών στεκιών κλπ με στόχο τη δημιουργία κλίματος, μιας και προφανώς αδυνατούν να το πετύχουν αλλιώς.
Ωστόσο, υπάρχουν και σήμερα αξιόλογοι συγγραφείς και εντοπίζονται στο αστυνομικό μυθιστόρημα. Η Χίλντα Παπαδημητρίου με τον αστυνόμο Χάρη Νικολόπουλο δημιούργησε έναν ήρωα συμπαθή, εκτός "μαγκιάς" και με σάρκα και οστά. Με το τέταρτο βιβλίο της, το "Ένοχος Μέχρι Απόδειξης του Εναντίου" κατέθεσε το πραγματικά σπουδαίο βιβλίο που ήξερα ότι είχε μέσα της - όχι ότι δεν απόλαυσα και τα προηγούμενα τρία. Έχει δίκιο η Χίλντα, όταν υποστηρίζει ότι το αστυνομικό μυθιστόρημα είναι σήμερα το κατεξοχήν κοινωνικό μυθιστόρημα. Λόγω αντικειμένου, ενσκήπτει πάνω στις παθογένειες του κοινωνικού συνόλου βαθύτερα από οποιοδήποτε άλλο λογοτεχνικό είδος.
Και φυσικά ο Πέτρος Μάρκαρης, αυτή τη στιγμή, στο εξωτερικό είναι ο διασημότερος εν ζωή Έλληνας συγγραφέας. Τα βιβλία του σταθερά μεταφράζονται σε είκοσι γλώσσες, γυρίζονται ταινίες οι ιστορίες του πχ στην Ιταλία κλπ. Με όχημα τις περιπέτειες του αστυνόμου Κώστα Χαρίτου, ο Μάρκαρης ανατέμνει την ελληνική κοινωνία και το πολιτικό σκηνικό της τα τελευταία είκοσι, τριάντα χρόνια καλύτερα από οποιονδήποτε. Νομίζω είναι καιρός η ακαδημαϊκή κριτική να βγάλει επιτέλους τις παρωπίδες που φορά και να τον αναγνωρίσει ως τον σπουδαιότερο εν ζωή Έλληνα συγγραφέα.
ο Τοποτηρητής
υγ. και επιτέλους! Τιμή στον Γιάννη Μαρή με τα πολύ όμορφα ελληνικά του!
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου