Παρασκευή 5 Δεκεμβρίου 2025

Δεκατέσσερα αποφθέγματα του Τζορτζ Στάινερ

 



George Steiner (23 Απριλίου 1929 – 3 Φεβρουαρίου 2020). Ο Τζορτζ Στάινερ γεννήθηκε το 1929 στο Παρίσι από Εβραίους γονείς αυστριακής καταγωγής. Η οικογένειά του μετανάστευσε στην Αμερική το 1940 και, ήδη από τα πρώτα του παιδικά χρόνια, μιλούσε τρεις γλώσσες. Σπούδασε στα πανεπιστήμια του Σικάγο, του Χάρβαρντ και της Οξφόρδης με υποτροφία Rhodes. Αργότερα, δίδαξε συγκριτική λογοτεχνία στα πανεπιστήμια του Κέμπριτζ, της Γενεύης και της Οξφόρδης και, ως κριτικός λογοτεχνίας, συνεργάστηκε με τα μεγαλύτερα λογοτεχνικά περιοδικά και εφημερίδες της εποχής.

Πρώτο του βιβλίο ήταν η μελέτη «Τολστόι ή Ντοστογιέφσκι» (1958) ενώ ακολούθησαν τα έργα «Ο θάνατος της τραγωδίας», «Γλώσσα και σιωπή» και «Στο κάστρο του Κυανοπώγωνα: Σημειώσεις για τον επαναπροσδιορισμό της κουλτούρας». Λογοτέχνης, δάσκαλος, λόγιος και κριτικός, διαδέχθηκε τον Έντμουντ Γουίλσον στον New Yorker, όπου έγραφε αδιάλειπτα από το 1966 έως το 1997, εντυπωσιάζοντας και προκαλώντας με την γκάμα αλλά και με την ιδιαιτερότητα των λογοτεχνικών του αναφορών.


Γνωρίζουμε ότι ένας άνθρωπος μπορεί να διαβάζει Γκαίτε ή Ρίλκε το βράδυ, ότι μπορεί να παίζει Μπαχ και Σούμπερτ, και να πηγαίνει στη δουλειά του στο Άουσβιτς το πρωί.


Διανοούμενος είναι, πολύ απλά, κάποιος που έχει μολύβι στο χέρι του όταν διαβάζει ένα βιβλίο.


Ο απλός άνθρωπος ρίχνει μια σκιά με έναν τρόπο που δεν καταλαβαίνουμε καλά. Ο άνθρωπος της ιδιοφυΐας ρίχνει φως.


Τρεις πολύ μεγάλες στιγμές στη λογοτεχνία: η Ελληνική στιγμή με τον Όμηρο, η Σαιξπηρική στιγμή και η Ρωσική στιγμή.


Το να καταλαβαίνεις σημαίνει να αποκρυπτογραφείς. Το να κατανοείς τη σημασία σημαίνει να μεταφράζεις.


Η γλώσσα μπορεί να χειριστεί αποτελεσματικά μόνο ένα ιδιαίτερο, περιορισμένο μέρος της πραγματικότητας. Τα υπόλοιπα, που πιθανότατα είναι το μεγαλύτερο μέρος, είναι σιωπή.


Βιβλία – το καλύτερο αντίδοτο ενάντια στα αέρια του βάλτου της πλήξης και της κενότητας.


Τα χρωστάω όλα σε ένα σύστημα που με ανάγκαζε να μαθαίνω αποστηθίζοντας μέχρι δακρύων. Το αποτέλεσμα είναι να έχω χιλιάδες στίχους ποίησης στα στήθια μου. Οφείλω τα πάντα σ’ αυτό.


Η υπέρτατη ελευθερία για τους νέους είναι η ελευθερία να κάνουν λάθη.


Όταν πεθαίνει μια γλώσσα, πεθαίνει μαζί της και ένας ιδιαίτερος τρόπος κατανόησης του κόσμου.


Το να είσαι Ευρωπαίος σημαίνει να προσπαθείς να εξισορροπήσεις ηθικά, πνευματικά και υπαρξιακά τις αντίθετες θεωρίες και πράξεις της πόλης του Σωκράτη και της πόλης του Ησαΐα.


Για πολλά ανθρώπινα πλάσματα, η θρησκεία υπήρξε η μουσική στην οποία πίστευαν.


Τα μεγάλα έργα τέχνης μάς διαπερνούν σαν τους ανέμους της καταιγίδας, ανοίγοντας διάπλατα τις πύλες της αντίληψης και κλονίζοντας την αρχιτεκτονική των πεποιθήσεών μας με τις μεταμορφωτικές τους δυνάμεις.


Η Ευρώπη είναι ο τόπος όπου ο κήπος του Γκαίτε σχεδόν συνορεύει με το Μπούχενβαλντ, όπου το σπίτι του Κορνέιγ βρίσκεται δίπλα στη πλατεία που η Ζαν Ντ’ Αρκ γνώρισε το αποτρόπαιο τέλος της.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου