Το "Black Power" δεύτερο βιβλίο του Θανάση Μήνα είναι μια εξιστόρηση του κινήματος των Αφροαμερικανών για την χειραφέτηση, βασισμένη σε μελέτη των γραπτών των ίδιων των μελών της Αφροαμερικανικής κοινότητας. Ειδικά αυτό το γεγονός προσδίδει ιδιαίτερη αξία στην μελέτη του Θανάση Μήνα καθώς πολύ σοφά δίνει τον λόγο στα ίδια τα ιστορικά υποκείμενα, για να παραφράσουμε τον Χέρμπερτ Μαρκούζε που, όπως αναφέρεται και στο παρόν βιβλίο, αναγνώριζε τους Αφροαμερικανούς ως δυνητικά επαναστατικά υποκείμενα.
Η μελέτη ακολουθεί γραμμική σειρά ξεκινώντας από τον 19ο αιώνα - μιας και τότε χρονολογούνται τα πρώτα γραπτά Αφροαμερικανών διανοουμένων - με το κίνημα των Abolitionists που αγωνίζονταν για την κατάργηση της δουλείας, και καταλήγει στο σήμερα και το Black Lives Matter. Ενδιάμεσα υπάρχουν εκτεταμένες αναφορές στο Κίνημα Για Τα Πολιτικά Δικαιώματα των αρχών της δεκαετίας του 1960 και, κατόπιν, στο Black Power με τους Μαύρους Πάνθηρες στα τέλη των 60ς και στις αρχές των 70ς οπότε οι αγώνες των Αφροαμερικανών απέκτησαν σαφώς ριζοσπαστικότερο χαρακτήρα.
Στο βιβλίο υπάρχουν εκτεταμένα βιογραφικά στοιχεία για ηγετικές μορφές των Αφροαμερικανών. Συναντάμε τους Frederic Douglas, Pauli Murray, W.E.B Du Bois, Marcus Garvey, Rosa Parks και ιδιαίτερη έκταση αφιερώνεται στους Martin Luther King Jr και Malcolm X και στη διαλεκτική που αναπτύχθηκε από τις διαφορετικές προσεγγίσεις τους πάνω στο ζήτημα της μορφής που θα έπρεπε να έχουν οι αγώνες των αδελφών τους, και που αναγνωρίζεται ότι έδωσε ώθηση στο κίνημα καθορίζοντας πολλές πτυχές του. Και φυσικά ξέχωρη αναφορά οφείλεται και στην μαρξίστρια διανοούμενη και ακτιβίστρια Angela Davis, με πληθώρα οξυδερκών αναλύσεων και ξεκάθαρη επιρροή σε κατοπινές γενιές Αφροαμερικανών και Αφροαμερικανιδών.
Μέσα από πολιτικά κείμενα, απομνημονεύματα, λογοτεχνικά έργα και μουσικολογικές αναλύσεις αναδεικνύονται οι διακριτές τάσεις, με τα ξεχωριστά χαρακτηριστικά τους εντός του ευρύτερου κινήματος, οι διακυμάνσεις στην ενεργητικότητα και τον δυναμισμό ανάλογα με την εποχή, οι αντιφάσεις που αναπόφευκτα χαρακτηρίζουν κάθε ανθρώπινη ομάδα και κοινότητα, καθώς και οι κατά καιρούς ματαιώσεις, υποχωρήσεις και συμβιβασμοί. Τέλος, αξίζει να γίνει αναφορά στα δύο παραρτήματα που συμπληρώνουν τη μελέτη. Μια αναφορά στην δισκογραφική εταιρεία Stax που κάλυπτε μεγάλο μέρος της δισκογραφίας των Αφροαμερικανών με ρεπερτόριο σόουλ, ρυθμ εν μπλουζ, φανκ και καθαρόαιμο μπλουζ, και είχε την έδρα της στο Μέμφις του Τενεσί. Και μια σημαντική καταγραφή του φαινομένου των Blaxploitation ταινιών, ταινιών χαμηλού προϋπολογισμού αλλά έντονα στυλιζαρισμένων οι οποίες απευθύνονταν στο αφροαμερικανικό καταναλωτικό κοινό και μεγαλύτερο προτέρημα τους είναι το καταπληκτικό σάουντρακ από μουσικούς όπως ο Isaac Hayes και ο Curtis Mayfield.
Το να αποκαλέσουμε το Black Power του Θανάση Μήνα αξιέπαινο, είναι σχήμα λιτότητας. Η βιβλιογραφία που καλύφθηκε από τον συγγραφέα είναι τεράστια και η αποδελτίωση και μόνο μοιάζει εξαιρετικά κοπιαστική. Η αξιολόγηση των πρωτογενών πηγών είναι εμπνευσμένη και διακρίνεται από συνέπεια σε ο,τι αφορά στα ερμηνευτικά εργαλεία που έχουν επιλεγεί. Τέλος, δεν γνωρίζω αν έχει υπάρξει παρόμοιο προηγούμενο σε έκδοση στα ελληνικά.
Ο Θανάσης Μήνας αγαπά την αφροαμερικανική κουλτούρα όσο λίγοι σήμερα στην Ελλάδα. Επιπλέον τα ενδιαφέροντά του γύρω από την πολιτική θεωρεία, τη λογοτεχνία και τη μουσική, τον καθιστούν ιδανικό για το εγχείρημα που τελικά ανέλαβε. Το αποτέλεσμα τον δικαιώνει, μιας και το βιβλίο δίχως να λαϊκίζει, διαβάζεται εύκολα διατηρώντας αμείωτο το ενδιαφέρον των αναγνωστών και των αναγνωστριών. Είναι ένα βιβλίο που αξίζει και πρέπει να διαβαστεί.
ο Τοποτηρητής
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου